DOSYA 08 - KASA FAZLASI

GİZEM DOSYASI 08 · KASA FAZLASI

Bulmacaların Çözümleri

Dikkat: Bu sayfa bütün bulmacaların cevaplarını içerir. Takıldığın bulmacaya bakıp gerisini kendin çözmek istersen sadece o başlığı oku. Bu dosya hesap ağırlıklı olduğu için her işlemi açık açık yazdık.


BULMACA 1 · Tarihsiz Sayım Fişi (Cevap: EKİM)

  1. Sabahki para (adet × küpür): 200×60 = 12.000 · 100×25 = 2.500 · 50×18 = 900 · 20×15 = 300 · 10×12 = 120 · 5×9 = 45 · 1×23 = 23 · 0,50×11 = 5,50 · 0,25×8 = 2,00 · 0,10×14 = 1,40 · 0,05×9 = 0,45 · 0,01×7 = 0,07 → 15.897,42 TL
  2. Akşamki para: 200×100 = 20.000 · 100×33 = 3.300 · 50×23 = 1.150 · 20×16 = 320 · 10×13 = 130 · 5×10 = 50 · 1×25 = 25 · 0,50×12 = 6,00 · 0,25×9 = 2,25 · 0,10×19 = 1,90 · 0,05×9 = 0,45 · 0,01×8 = 0,08 → 24.985,68 TL
  3. Gün içindeki hareketler:
    • Giren: 4.500,00 + 3.200,00 = 7.700,00
    • Çıkan: 386,40 + 147,50 + 212,00 = 745,90
    • Net giren: 6.954,10
  4. Fazlayı bul:
    • Olması gereken akşam parası: 15.897,42 + 6.954,10 = 22.851,52
    • Sayılan: 24.985,68
    • Fark: 2.134,16 TL

Sayfa 3'teki tabloda +2.134,16 EKİM ayına aittir.

Tuzak: Gün içindeki hareketleri unutan 9.088,26, yalnızca tahsilatı çıkaran 1.388,26 bulur. İkisi de tabloda yoktur.


BULMACA 2 · Tülin Hanım’ın Adisyonları (Cevap: ÖĞRENCİ)

Kural: Fiyatlar KDV dahildir. KDV %10 olduğu için ödenen tutar = KDV × 11. Ödenen tutar indirimsiz tutara bölünerek indirim oranı bulunur. (KDV kuruşa yuvarlandığı için birkaç kuruşluk fark olabilir.)

AdisyonİndirimsizÖdenen (KDV × 11)İndirim
0141 · 2 Mantı + 2 Ayran640≈ 576 (%90)%10 Müdavim
0142 · 3 Mantı + 3 Ayran + 3 Çay1.005≈ 502,50 (%50)%50 Öğrenci
0143 · 2 Yağlama + 4 Çay500≈ 400 (%80)%20 Hemşire
0144 · Pastırmalı yumurta + Mantı + 2 Çay570≈ 285 (%50)%50 Öğrenci
0145 · 4 Mantı + 4 Ayran1.280≈ 960 (%75)%25 Mahalle
0146 · Yağlama + Ayran260≈ 234 (%90)%10 Müdavim
0147 · 2 Mantı + 2 Çay590≈ 295 (%50)%50 Öğrenci
0148 · 2 Pastırmalı yumurta + 2 Ayran600≈ 450 (%75)%25 Mahalle

Toplam: Öğrenci 3, Müdavim 2, Mahalle 2, Hemşire 1. Cevap ÖĞRENCİ.


BULMACA 3 · Seri Numaraları (Cevap: DÜVENÖNÜ)

  1. Numaraları bul: Ayrılan banknotlar 693, 695 ve 697'dir. Bunlar en küçüğü, en küçüğünden iki sonraki ve dört sonrakidir. On bir sıralı banknot 693–703 aralığındadır.
  2. Şube aralıklarını hesapla (bir deste 100 banknot, ilk numara 001):
    • Sahabiye 001–200
    • Kiçikapı 201–300
    • Esentepe 301–600
    • Düvenönü 601–800
    • Argıncık 801–900
    • Hisarcık 901–1100

693–703 aralığının tamamı DÜVENÖNÜ şubesine düşer.

Tuzak: Bir desteyi 101 banknot sayan aralıkları kaydırır.


BULMACA 4 · Dokuz Kuralı (Cevap: KASA)

  1. Farkı bul: Borç 560.135,95, alacak 560.405,95. Fark 270,00.
  2. Dokuza böl: 270 ÷ 9 = 30. Yer değiştiren rakamlar yüzler ve onlar basamağında, aralarındaki fark 3.
  3. Satırı bul: Borç toplamı az olduğu için hata borç tarafındadır. Düzeltilince borç 270 artmalıdır. Bu koşula uyan tek satır KASA’dır: 42.587,30 yazılmış, doğrusu 42.857,30. Düzeltilince döküm kuruşu kuruşuna tutar.

BULMACA 5 · 1995'in Defteri (Cevap: ALINMADI)

Kural: Önce aylığa çevir, sonra altı sıfır at, sonra 250 ile çarp.

NoİşÜcretAylıkBugün
07Halıcıaylık 4,5 M4,51.125
11Fırın3 aylık 16,5 M5,51.375
14Kuyumcuyıllık 90 M7,51.875
19Lokanta6 aylık 33 M5,51.375
23Şarküteri3 aylık 18 M61.500
26Kırtasiyeaylık 5 M51.250
31Mobilyacıyıllık 66 M5,51.375
34Terzi6 aylık 39 M6,51.625

Aylık tam 1.500 TL eden tek müşteri 23 numaradır. Kasaya Ocak’ta konan fazla da tam 1.500 liradır. Tahsilat hanesinde ALINMADI yazar.


BULMACA 6 · Kuruşların Sırrı (Cevap: İYİLİK)

Her ayın tam lirası gerçek tutardan çıkarılır, kalan kuruş alfabedeki sırayla harfe çevrilir:

  • Ocak 1.500,12 → İ
  • Şubat 1.560,28 → Y
  • Mart 1.622,12 → İ
  • Nisan 1.687,15 → L
  • Mayıs 1.754,12 → İ
  • Haziran 1.824,14 → K

Kuruşlar İYİLİK der.

Tuzak: Küsuratı atmadan çıkaran eksi sayı bulur. Örneğin 1.622,12 − 1.622,40 eksi çıkar.


BULMACA 7 · Tepsinin Altındaki Not (Cevap: DEFTERDE)

DEFTER + DEFTER = FATURA, sağdan sola sütun sütun çözülür:

  • R + R + elde = R ancak R = 9 iken olur: 9 + 9 + 1 = 19. Buradan A = 8 çıkar.
  • Toplam altı basamaklı kaldığı için D en fazla 4 olabilir. F çift olmalıdır.
  • Tek çözüm: D=1, E=4, F=2, T=5, R=9, A=8, U=0.

Kontrol: 142.549 + 142.549 = 285.098.

Kırmızı sayı 1 4 2 5 4 9 1 4 → D E F T E R D E. Küçük zarf kasa defterinin arasına konuyor.


BULMACA 8 · 23 Numara (Cevap: ÇEMEN)

Kural: dükkân no × 3 + kayıt yılının son iki hanesi, sonuç 50'den küçük kalana kadar 50 çıkarılır.

  • Çemen Pastırma: 12×3 + 87 = 123 → 23
  • Güven Şarküteri: 135 → 35
  • Ekrem Sucukları: 179 → 29
  • Talas Pastırma: 116 → 16
  • Saray Mezecisi: 148 → 48
  • Hunat Bakırcısı: 166 → 16
  • Hilal Halı: 100 → 0
  • Ceviz Kuruyemiş: 199 → 49

Cevap ÇEMEN.

Tuzak: Defterde “şarküteri” yazdığı için şarküterilere bakan yanılır. Zeynep’in notu uyarıyor: Ahmet Bey pastırmacıları da şarküteri diye yazar.


BULMACA 9 · Son Altı Ay (Cevap: YAZMAZ)

Haziran’ın sayısı (1.824,9794) yuvarlamadan her ay 1,04 ile çarpılır:

  • Temmuz 1.897,98… → 1.897,28 → Y
  • Ağustos 1.973,90… → 1.973,01 → A
  • Eylül 2.052,85… → 2.052,29 → Z
  • Ekim 2.134,97… → 2.134,16 → M
  • Kasım 2.220,37… → 2.220,01 → A
  • Aralık 2.309,18… → 2.309,29 → Z

Kuruşlar YAZMAZ der.

Tuzak: Her ay 60 lira ekleyen yanlış tam liralar bulur, kuruşlar anlamsızlaşır.


ÜÇ KELİMELİK SÖZ

Bulmaca 6, 7 ve 9'un cevapları birleşince kasaya gizlenen mesaj ortaya çıkar: İYİLİK DEFTERDE YAZMAZ.


BULMACA 10 · FİNAL · Dedektifin Raporu (Kod: VEFALI)

  1. Sırrın sahibi kim? Rıfat Bey → B3·3 = V
  2. Parayı her ay kasaya kim ulaştırdı? Hüsnü Efendi → B1·1 = E
  3. Bu para neyin karşılığı? 1995'te alınmayan defter ücretinin bugünkü değeri → B7·3 = F
  4. Para kasaya nasıl girdi? Hesap zarfındaki küçük zarfla, kasa defterinin arasında → B4·4 = A
  5. Denetime kadar hangi hesapta beklemeli? 397 Sayım ve tesellüm fazlaları → B6·4 = L
  6. Mesaj ne? İyilik defterde yazmaz → B5·3 = I

Harfler sırayla yan yana yazılınca kod VEFALI olur.


SIRRIN SAHİBİNİ NASIL BULDUK?

Rıfat Bey’i tek bir bulmaca göstermiyor. İpuçları dosyanın içine dağılmış, bir araya gelince tek bir kişiyi işaret ediyor.

Her ayın son Cuması kim geliyor?
Fazla para hep ayın son Cuması, sabah sayımından sonra çıkıyor. O gün üç kişi gelir: Rıfat Bey, Tülin Hanım ve Orhan Bey.

  • Tülin Hanım’ın adisyonları kuruşu kuruşuna tutar, Zeynep onu aklar.
  • Yeni 200'lükler Orhan Bey’in şubesinden çıkmıştır, ama o gün şubeden yüzlerce kişi para çekmiştir. Orhan Bey’in sırrı da başka çıkar: her Pazar bir pastırmacıdan pastırma kurutmayı öğrenmektedir.

Rakamlar bir borcu anlatıyor
Kasaya konan fazla Ocak’ta tam 1.500 liradır ve her ay %4 artar. 1995 defterinde bugünün parasıyla aylık tam 1.500 lira eden tek müşteri 23 numaradır, tahsilat hanesinde “Alınmadı” yazar. Ahmet Bey de doğrular: “Kırk iki yılda bir tek o satırı yarım bıraktım.”

23 numara kim?
Ahmet Bey’in kuralıyla 23 numara Çemen Pastırma’dır. Rıfat Bey, Kapalı Çarşı’nın en eski pastırmacısı ve büronun en eski müşterisidir. Her ayın son Cuması hesabını kendi eliyle getirir. Orhan Bey’e pastırma öğreten usta da odur. Ustanın sözü “Hesap kitap ayrı, hatır ayrı,” kuruşlardaki mesajla aynı yere çıkar.

Zarf ve tepsi
Rıfat Bey’in hesap zarfını Sevim Hanım’a Hüsnü Efendi çay tepsisinde götürür. Tepsinin altındaki nota göre Hüsnü Efendi küçük zarfı kasa defterinin arasına koyar. Kendisi açıklar: “Bu iyilik benim değil. Ben yalnızca taşıdım. Parayı veren, otuz bir yıllık bir hesabı kapatıyor.” 1995'ten 2026'ya tam otuz bir yıl vardır.

Ve son Cuma
Bugün de ayın son Cuması. Saat dördü geçerken Cansu seslenir: “Ahmet Bey, Rıfat Usta geldi. Elinde bir zarf var.”

1995'te Rıfat Bey’in dükkânı zor bir yıl geçiriyordu. Ahmet Bey onun defterlerini bir yıl boyunca tuttu ama ücretini hiç almadı, satırına yalnızca “Alınmadı” yazdı. Otuz bir yıl sonra, Ahmet Bey emekli olmadan önce Rıfat Bey o yılın on iki aylık ücretini bugünün parasına çevirdi. Her ay %4 artırarak Hüsnü Efendi aracılığıyla kasaya geri koydu. Bunu hiçbir deftere yazdırmadı, kuruşlara yalnızca tek bir söz gizledi: İyilik defterde yazmaz.

T-Soft 360 Logo T-SOFT E-Ticaret Sistemleriyle Hazırlanmıştır